Avrupa Birliği’nin Made in EU yaklaşımı, Türkiye otomotiv sanayisinin Avrupa pazarındaki konumuna ilişkin tartışmaları artırıyor. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Berlin’de düzenlenen 2. Türk-Alman Otomotiv Zirvesi’nde Türkiye’nin yeni düzenlemenin kapsamına alınması gerektiğini söyledi. Bakanın aktardığı sektör simülasyonlarına göre Türkiye’nin düzenlemenin dışında kalması, 2035’e kadar 330 bin kişilik istihdamı ve 20 milyar euroluk otomotiv ihracatını riske atabilir.
Türkiye, mevcut ticari bağların korunmasını istiyor
Ömer Bolat, 19 Kasım’da Berlin’de yaptığı açıklamalarda Türkiye’nin Avrupa otomotiv sanayisiyle uzun yıllara dayanan üretim ve tedarik ilişkilerine dikkat çekti. Türkiye, Gümrük Birliği kapsamındaki mevcut hak ve yükümlülüklerin Made in EU düzenlemesinde de dikkate alınmasını talep ediyor.
Bolat’ın verdiği bilgilere göre Avrupa şirketlerinin Türkiye otomotiv sanayisindeki yatırımları 25 milyar dolara ulaşıyor. Bu şirketler Türkiye’deki otomotiv yatırımı, üretim, ihracat ve ithalat faaliyetlerinin yaklaşık yüzde 75’ini oluşturuyor. Türkiye’deki fabrikalar ve tedarikçiler, Avrupa merkezli üreticilerin üretim ağlarının önemli parçaları arasında yer alıyor.
330 bin kişilik istihdam ve ihracat riski
Bakan Bolat’ın aktardığı sektör simülasyonlarında, Türkiye’nin AB’nin yeni sanayi çerçevesine tam olarak dahil edilmemesi halinde otomotiv ihracatının AB’ye yönelik bölümünde 2030’a kadar yüzde 53, 2035’e kadar yüzde 68 düşüş ihtimali hesaplanıyor. Aynı senaryoda 2035’e kadar yaklaşık 330 bin kişilik istihdamın ve 20 milyar euroluk otomotiv ihracatının risk altına girebileceği belirtiliyor.
Bu rakamlar kesinleşmiş kayıplar değil, düzenlemenin olumsuz senaryoda uygulanmasına ilişkin sektör simülasyonları. Nihai etkinin, AB mevzuatının kapsamı ve Türkiye’ye tanınacak koşullar belli olduğunda ortaya çıkması bekleniyor.
Avrupa üreticileri de etkilenebilir
Türkiye’nin otomotiv üretim ağı dışında kalması yalnızca Türk ihracatçılarını etkilemeyebilir. Türkiye’de üretim yapan Avrupa merkezli şirketler, parça tedarikçileri ve lojistik ağları da yeni menşe koşullarından etkilenebilir. Bu durum Avrupa’daki üreticilerin maliyetlerini, yatırım kararlarını ve tedarik esnekliğini değiştirebilir.
Reuters’ın aktardığına göre Türkiye, AB’nin üçüncü büyük araç ihracat pazarı ve önemli bir üretim üssü. Ankara, Gümrük Birliği ilişkisinin yeni düzenlemede açık biçimde tanınmasını istiyor. Ancak görüşmelerin yıl sonuna kadar sonuçlanmasının zor olduğu, sürecin 2027’nin ilk aylarına sarkabileceği değerlendiriliyor.
Made in EU düzenlemesinin nihai kapsamı henüz kesinleşmedi. Türkiye’nin dışarıda bırakıldığı yönünde yürürlüğe girmiş bir karar bulunmuyor; tartışma, önerilen çerçevenin nasıl şekilleneceği üzerinde yoğunlaşıyor.
Kaynaklar: Reuters, Anadolu Ajansı, Avrupa Komisyonu.
